22.04.2026 tarihli ve 7578 sayılı “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 01.05.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kanunla başta 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda analık izin süreleri kapsamında önemli değişikliklerin yapıldığı görülmektedir.
İşbu değişiklikler, Kanun’un yayım tarihi olan 01.05.2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 4857 Sayılı İş Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler;
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun mazeret izni başlıklı 104. maddesinde yapılan değişiklikle kadın memura doğumdan sonra 8 hafta olarak verilen analık izni 16 haftaya kadar çıkarılmış ve önceden toplam (8+8) olan analık izni (8+16) 24 haftaya kadar çıkarılmıştır. Çoğul gebelik durumunda ise doğumdan önce 8 haftalık izin süresine 2 haftanın ekleneceği hükmü korunmuş olup analık izninin en fazla 26 hafta olabileceği düzenlenmiştir. Aynı şekilde 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Analık halinde çalışma ve süt izni” başlıklı 74. maddesinde de aynı değişiklik yapılmıştır. Yapılan düzenlemeyle kadın işçiye doğum sonrası verilen 8 haftalık analık izni süresi 16 haftaya çıkarılmış; böylece doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam analık izni süresi 24 hafta olarak yeniden düzenlenmiştir. Çoğul gebelik halinde doğum öncesi 8 haftalık süreye 2 hafta eklenmesine ilişkin mevcut düzenleme korunmuş olup, bu durumda toplam analık izni süresinin 26 hafta olacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan değişiklikle doğum öncesi izin süresinde bir değişikliğe gidilmemiş, sadece doğum sonrası izin süresi artırılmıştır.
- Her iki kanunda da kadının doğumdan önce 3 haftaya kadar çalışabileceğine ilişkin hüküm 2 hafta olarak değiştirilmiştir.
Buna göre beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu hekim raporuyla belgeleyen kadın memur isteği halinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilecektir. Aynı şekilde kadın işçi, hekim onayıyla, isteği doğrultusunda doğuma son 2 hafta kalıncaya kadar çalışabilecektir. Çalışılan bu sürelerin doğum sonrası analık izni süresine eklenmesine ilişkin uygulama ise devam etmektedir.
Düzenlemeyle kadınların çalışma hayatına ilişkin tercih haklarının güçlendirilmesi ve çalışma özgürlüğünün daha etkin şekilde korunması amaçlanmıştır.
- 657 sayılı Kanun’un 104. maddesine “Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir” fıkrası eklenmiştir. Aynı şekilde 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında da yeni bir düzenlemeye gidilmiştir. Buna göre bir veya daha fazla çocuğun eşiyle birlikte ya da münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten itibaren talebi üzerine 10 gün ücretli izin verileceği düzenlenmiştir.
Her iki kanunda da eklenen bu fıkrayla anne-baba-çocuk arasındaki bağın güçlendirilmesi amaçlanmıştır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Kapsamında Yapılan Değişiklikler;
- 7578 sayılı Kanun’un 18 ve 19. maddesiyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun hastalık ve analık hali başlıklı 15. maddesinde değişiklik yapılarak önceki düzenlemede sigortalı kadın için doğumdan önce ve sonra sekizer hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre analık hali olarak tanımlanmaktayken, yeni düzenleme ile doğum sonrası süre 16 haftaya çıkarılmış ve toplam süre 24 hafta analık hali süresi olarak yeniden belirlenmiştir.
- Ayrıca anılan kanun değişikliğiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici iş göremezlik ödeneği başlıklı 18. maddesinde değişiklik yapılmış; sigortalı kadına verilecek geçici iş göremezlik ödeneği süreleri yeni analık izni sürelerine uygun hale getirilmiştir. Bu kapsamda doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık süre için geçici iş göremezlik ödeneği düzenlenmiştir. Çoğul gebelik halinde ise doğum öncesi süreye 2 hafta ilave edilmesine ilişkin mevcut uygulama korunmuş olup, bu durumda geçici iş göremezlik ödeneğinin toplam 26 haftalık süre üzerinden hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan düzenlemeyle analık sigortası kapsamında sağlanan sosyal güvenlik güvencesinin genişletilen analık izin süreleri ile uyumlu hale getirilmesi amaçlanmıştır.
- Ayrıca sağlık durumunun uygun olduğuna ilişkin hekim onayının alınması ve sigortalı kadının isteği halinde doğumdan önceki son 2 haftaya kadar çalışabilmesine ilişkin düzenleme, sosyal güvenlik uygulamaları bakımından da dikkate alınmış; çalışılan sürelerin doğum sonrası geçici iş göremezlik süresine eklenmesine ilişkin uygulamanın devam edeceği kabul edilmiştir. Bu düzenlemeyle kadınların çalışma hayatındaki tercihleri ile sosyal güvenlik hakları arasında denge kurulması hedeflenmiştir.
- 7578 sayılı Kanun’un en önemli düzenlemelerinden biri de geçiş hükmüne ilişkin düzenlemedir. Kanun’un Geçici 1. maddesi ile, yeni analık izni sürelerinin yalnızca Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonraki doğumlar bakımından değil, belirli şartları taşıyan mevcut personel bakımından da uygulanması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda 01.04.2026 tarihinden sonra doğum yapan ve Kanun’un yürürlüğe girdiği 01.05.2026 tarihi itibarıyla eski düzenlemeye göre öngörülen 16 haftalık analık izin süresini henüz tamamlamamış olan kadın memurlar, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde başvuruda bulunmaları halinde 8 haftalık ilave analık izninden yararlanabilecektir. Düzenleme; özellikle 01.04.2026 – 30.04.2026 tarihleri arasında doğum yapan ve eski sistem kapsamındaki analık izni devam eden kadın memurları kapsamaktadır.
Yapılan bu düzenlemeyle yeni analık izni hükümlerinin yalnızca Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonraki doğumlar bakımından değil, belirli şartları taşıyan mevcut hak sahipleri bakımından da uygulanması sağlanarak geçiş sürecinde hak kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Özetle; 7578 sayılı Kanun ile; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişikliklerle analık izinleri ve buna bağlı sosyal güvenlik hakları birbiriyle uyumlu hale getirilmiş; doğum sonrası analık izin süresi artırılarak kadınların doğum sonrası iyileşme süreçleri ile çocuk bakımına daha fazla zaman ayırabilmeleri amaçlanmıştır.
Ayrıca kadınların sağlık durumlarının elverişli olması halinde doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışabilmelerine imkân tanınarak kadınların çalışma hayatındaki seçim ve çalışma özgürlüğü güçlendirilmiş, koruyucu aile olan çalışanlara da izin hakkı verilmesi suretiyle aile bütünlüğü ve çocukla kurulan bağın korunmasına yönelik önemli düzenlemelerin yapıldığı görülmektedir.
7578 sayılı Kanun’un geçici 1’inci maddesi uyarınca, 1 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla değişiklik öncesi mevzuat kapsamında öngörülen analık izin süresi sona ermiş olmakla birlikte, 01.04.2026 tarihi itibarıyla doğum tarihinden itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan personele, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren 10 iş günü içerisinde talepte bulunmaları halinde 8 hafta ilave analık izni verileceği düzenlenmiştir.
Uyarı: Yukarıdaki bilgi ve görüşlerimiz sadece yol gösterme amaçlıdır ve yasal tavsiye alma olarak değerlendirilemez. Vona Hukuk Bürosu, doğru ve güncel içerikli bilgiyi sağlamak için her türlü çabayı göstermektedir ancak, bu makalenin yayımlanmasından sonra yürürlüğe girebilecek olan yasa ve mevzuatlarda yapılan değişiklikler nedeniyle en güncel yasal gelişmeleri yansıtmayabilir. Bu nedenle, bu makaledeki hiçbir şey yasal tavsiye olarak görülmemeli ve herhangi bir karar vermeden veya bu makalede yer alan bilgilere dayanarak herhangi bir işlem yapmadan önce avukatlara danışmalısınız.
Tazminat Hukukunda Müterafik Kusur Kavramı ve Yargıtay İçtihatları Işığında Atipik Uygulama Alanları